tecnoloxia.org

Tecnoloxía na Educación Secundaria

Ciencia, técnica e tecnoloxía.

Queda moi pouco para que comece o curso e, coma sempre, empezaremos falando da tecnoloxía. Moitas preguntas podemos facernos: Que é, que abrangue, como se traballa, cales son os seus produtos, que repercusións teñen na nosa vida e na sociedade, …

Moito se fala de tecnoloxía nestes tempos, pero chama a atención a confusión existente entre a ciencia, a técnica e a tecnoloxía na maioría das intervencións que proveñen de todos os ámbitos, e especialmente preocupantes resultan as confusións presentes nos currículos e materiais escolares en referencia a isto, pois dificultan enormemente a educación sobre estes temas. Verei se algún día me poño a debullalos detidamente. Polo de pronto neste artigo intentarei falar da tecnoloxía e das súas relacións coa ciencia e a técnica.

A tecnoloxía

BMW_Leipzig_MEDIA_050719_Download_Karosseriebau_max2A Tecnoloxía pódese definir como o conxunto de coñecementos e técnicas que, aplicados de forma lóxica e ordenada, permiten ao ser humano modificar a súa contorna material ou virtual para satisfacer as súas necesidades.

Para resolver un problema ou satisfacer unha necesidade, as persoas transformamos a natureza deseñando, fabricando ou creando novos produtos e sistemas que fan a nosa vida máis doada e poñéndoos a disposición da sociedade. Logramos alumear as nosas casas e cidades, desprazarnos a altas velocidades, voar, escoitar música almacenada nunha pequena memoria, comunicarnos a grandes distancias en tempo real,  xogar en rede, sacar fotografías e vídeos, programar robots para realizar tarefas diversas, compartir datos en internet, construír longas pontes e miles de exemplos máis. Todo ese mundo artificial é produto da tecnoloxía.

Ciencia e tecnoloxía

As relacións de interdependencia entre ciencia e tecnoloxía son moi elevadas, sen embargo os campos de actividade dunha e da outra son moi diferentes.

O campo da ciencia responde ao desexo de coñecer e comprender racionalmente o mundo que nos rodea, o que leva a investigar cientificamente os fenómenos que nel se producen. O resultado da investigación son as publicacións científicas e o incremento do coñecemento.

   adn

O campo da tecnoloxía responde ao desexo das persoas de transformar o seu entorno, buscando novas formas de satisfacer as súas necesidades, o que leva a desenvolver novos obxectos e sistemas para poñelos a disposición da sociedade.

   ball-597523_640

Relacións entre ciencia e tecnoloxía

360px-CERN_CMS_endcap_2005_OctoberNon son poucas as persoas que defenden que a tecnoloxía non é máis cá “ciencia aplicada” aos procesos de produción, definindo a tecnoloxía como algo subordinado á actividade científica. Sen embargo trátase dun dos tópicos máis estendidos sobre a natureza da actividade tecnolóxica. Basta recordar que moitas tecnoloxías básicas relacionadas coa vivenda, transporte ou alimentación desenvolvéronse antes de que existise a ciencia ou se coñecesen os principios científicos que explicaban o seu funcionamento.

É certo que na actualidade a tecnoloxía utiliza coñecementos científicos, entre outras moitas cousas, pero tamén cabe dicir que a ciencia tamén utiliza a tecnoloxía, pois é imprescindible para avanzar na investigación. A relación non é de subordinación, senón de complementariedade e interdependencia. Hoxe en día non é posible o desenvolvemento tecnolóxico sen o avance nos coñecementos científicos, así como tampouco é posíbel facer ciencia sen o aporte dos equipos e sistemas necesarios para a investigación.

A creación de tecnoloxía proporciona novas ferramentas e sistemas para a ciencia coas que estudar novos conceptos, avances científicos que á súa vez contribuirán a xerar novas tecnoloxías. Deste xeito ciencia e tecnoloxía fanse complementarias e, xuntas, fan avanzar á humanidade. Tecnociencia é o nome que se lle dá a actividade conxunta entre ciencia e tecnoloxía nun contexto social.

Relacións entre técnica e tecnoloxía

640px-Soldering_a_0805Desde un punto de vista xeral, a técnica é o conxunto de procedementos que teñen como obxectivo obter un resultado determinado. Tamén podemos dicir que se trata dos procedementos postos en práctica ao realizar unha actividade (construír algo, efectuar unha medición ou unha análise, tocar o piano, etc).

A técnica abarca os coñecementos técnicos e as ferramentas, mentres que a tecnoloxía ten en conta ademais os coñecementos científicos, a estrutura sociocultural, a infraestrutura produtiva e as relacións mutuas que xorden.

Na técnica está o “como” facer, mentres que na tecnoloxía están ademais os fundamentos do “por que” facelo así.

I+D+i

I+D+IÉ moi común nos medios ler que se refiren unicamente á ciencia cando se fala de I+D+i, ocultando a compoñente tecnolóxica. O termo I+D+i refírese a Investigación, Desenvolvemento e Innovación tecnolóxica.

  • Enténdese por investigación a indagación orixinal planificada que persiga descubrir novos coñecementos e unha superior comprensión no ámbito científico e tecnolóxico. Corresponde ao campo de actividade da ciencia.
  • Enténdese por desenvolvemento a fabricación de novos materiais ou produtos ou o deseño de novos procesos ou sistemas de produción, así como a mellora tecnolóxica substancial de materiais, produtos, procesos ou sistemas existentes. Corresponde ao campo de actividade da tecnoloxía.
  • Enténdese por innovación ao conxunto de actuacións tecnolóxicas, organizativas e económicas cuxo resultado sexa un avance tecnolóxico na obtención de novos produtos ou procesos de produción.

STEM

STEMSTEM é un acrónimo en inglés de Science, Technology, Engineering e Mathematics que serve para designar as disciplinas académicas de ciencia, tecnoloxía, enxeñaría e matemáticas. Estas disciplinas son consideradas fundamentais para as sociedades tecnoloxicamente avanzadas, pois a educación nestes campos de STEM contribúen a conseguir unha maior competitividade, unha maior prosperidade económica e constitúe un claro índice da capacidade dun país para obter un crecemento sostido.

 

En definitiva, ciencia e tecnoloxía na actualidade van xuntas, alimentándose mutuamente, e resulta alarmante o retroceso educativo que supón a LOMCE ao cambiar a “Modalidade de Ciencias e Tecnoloxía” por “Modalidade de Ciencias” deixando as materias tecnolóxicas no plano da optatividade e reducindo a súa carga horaria, ou eliminando a tecnoloxía das materias da vía de ensinanzas académicas de 4º de ESO. Non só iso, nos currículos básicos elaborados a correr polo Ministerio de Educación atópanse un elevado número de incongruencias relacionadas co tratamento da ciencia e a tecnoloxía  en todos os niveis educativos. Noutro artigo, se atopo tempo para poñerme, intentarei falar delas en profundidade.

 

Referencias:

 

Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on Google+Email this to someone

Mecánica de papel

Como van chegar uns días de choiva vou propoñer unha actividade para facer na casa e que pode gustar aos máis peques. Trátase de construír autómatas mecánicos de papel. Ensamblando distintas pezas construídas con papel obtemos os sistemas mecánicos básicos: levas, cegoñais, bielas, manivelas, pancas, … e  podemos conseguir moitos tipos de movementos.

Na web de robives.com hai moitos modelos moi chulos que se poden descargar, imprimir e montar. Hai que pagar arredor de 2.50 libras por cada modelo.

machine-animal-01 asheep-b01 loveboat-a01

guarddog-c01 henpecked-a01 cow-a01 oct-ani03

Cómpre imprimilos nun papel algo groso para lles dar resistencia. Se a impresora da vosa casa non o permite, nunha fotocopiadora dun comercio poden facervos a impresión en cartolina.

 

Do mesmo autor son os xa clásicos modelos de Flying Pig. Neste caso non tedes que imprimir, xa que o que mercades é un caderno recortable, xa coloreado.

anicatwalkmid amex aiop impatience

 

En creativecenter.brother.eu podedes descargar de balde moitos proxectos, algúns deles móbiles. Hai que rexistrarse, seleccionar o que vos guste, imprimilo e montalo.

dotdash Crab T2  

Outros autómatas para descargar de balde atopámolos en mecatronica-cbtis122:

  jade_dragon ras

 

E se vos animades, podedes darlles algo máis de vida a estes bechos conectándoos a un servo controlado cunha tarxeta arduino, engadir luces, son, sensores … Aquí vai unha idea, pero as posibilidades son infinitas:

[Paper Automata + Continuous Servo from Seungkyun Lee on Vimeo] (Visto en makingtoys.net)

 

Estes son só uns exemplos, pero hai moitos máis. Buscade un pouco por Internet e veredes que hai unha chea de autómatas de papel para descargar.

Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on Google+Email this to someone

Impresión 3D dunha ponte de aceiro

Cando pensamos nunha impresora 3D o primeiro que nos vén a cabeza é unha máquina en forma de caixa na que se imprimen unha pequenas pezas de plástico, pero esta tecnoloxía está evolucionando tan rapidamente que xa estamos a ver robots imprimindo estruturas de todo tipo, sen limitarse a unha caixa cadrada na que todo sucede.

MX3D_Bridge

Un exemplo de impresión de estruturas xa o vimos hai tempo no artigo “A impresora 3D capaz de imprimir edificios” no que se observa unha impresora botando chorros de formigón para “imprimir” a estrutura dun edificio.

Hoxe imos ver que tamén podemos imprimir aceiro. A empresa MX3D pretende construír unha ponte de aceiro sobre un canal de Amsterdam utilizando robots industriais e aplicando unha novidosa técnica de impresión 3D que abre paso á creación automatizada de estruturas a gran escala.

Nesta animación presentan o seu proxecto:

[youtube: MX3D Bridge Visualisation]

Nestes vídeos podemos ver algunhas das probas realizadas pola empresa para construír unha pequena ponte de aceiro de pequenas dimensións.

[youtube: MX3D printing]

[youtube: MX3D to 3D print a steel bridge in Amsterdam]

 

Máis información en MX3D

Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on Google+Email this to someone

Programas e cableados de pesadelo

Lipton_Communication2

Machine Punk – Laurie Lipton

“Que pesada é a profe!” é o que debe pensar o alumnado cando insisto unha e outra vez en que se debe traballar con orde e limpeza cando se realizan traballos prácticos de calquera tipo. “Eu xa me entendo así” ou “que máis dá se funciona” son respostas habituais, e non hai maneira de convencelos. Algo de caso me fan cando digo que iso baixa a nota, pero iso non consegue mudar o procedemento, senón que só conduce a se pasen traballo extra “pasando a limpo” cando preferiría que ese tempo o dedicasen a outro tipo de traballos.

Con este artigo intentarei ilustrar como non se deben facer as cousas. Sexa o que sexa o que se faga (un programa informático, unha instalación eléctrica, unha montaxe electrónica, un circuíto pneumático, etc.) o código, montaxe ou instalación creada debe ser suficientemente intelixible, fácil de manter e de modificar, non unicamente pola persoa que a creou, senón tamén por calquera outra que se achegue a ela para revisala, manipulala, actualizala ou mantela.

Programas informáticos

Hai moitos estándares e normas obxectivas que se deben considerar, pero para empezar, unha das máis básicas é estruturar os programas de xeito que se podan diferenciar os diferentes bloques e instrucións a simple vista.

Comparade os seguintes programas. No primeiro podemos observar a estrutura a simple vista, e no segundo custa bastante máis, verdade? Os nomes das variables tamén deben ser significativos e non debe haber código repetido ou redundante.

Instalacións eléctricas

Se vos pareceron caóticos os cableados que atopastes ao facerdes os traballos de instalacións eléctricas nas vosas vivendas, mirade estas imaxes e imaxinade que o voso traballo fose o mantemento destas instalacións.

cableado2 cableado3 

(Imaxes obtidas das galerías de darkroastedblend.com)

Comunicación e redes

Nas instalacións de comunicación tamén debemos ter ben ordenados e etiquetados os cables para poder facer algunha substitución, reparación ou engadir un novo rack. Observade a diferenza entre usar sempre a mesma cor e respectar un código de cores que axuda a identificar os cables.
Na primeira imaxe os cables están ben ordenados e identificados. Imaxinades a ese técnico de sistemas traballando nas instalacións que aparecen a continuación? Para volverse tolo!

rede01rede04

rede02 rede03

(Imaxes obtidas das galerías de darkroastedblend.com)

Recomendacións:

Poderiamos poñer máis exemplos doutros tipos de instalacións e montaxes, pero penso que estes exemplos chegan, aínda que sexan moi esaxerados.

En conclusión, sempre que fagades algo, pensade:

  • Se non funciona, é doado revisar o programa, montaxe ou instalación para identificar o fallo?
  • Despois de pasado un mes ou máis de facer o programa, montaxe ou instalación, serías quen de entendelo facilmente?
  • Outra persoa entendería facilmente o que fixestes?
  • Se un problema se pode resolver de varias formas, a máis simple sempre é a mellor. Se podes conectar algo con dous cables, non uses catro, ou cinco, ou seis… Se podes conseguir algo con 4 liñas de código non uses 40.

O menos importante de todo é a nota que vos vai poñer a profe, aínda que tamén conta. Se desde o inicio vos ides acostumando a traballar de forma limpa e ordenada despois todo será moito máis fácil.

Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on Google+Email this to someone

XIV Xornadas de Tecnoloxía de Galicia

CARTEL XORNADAS APETEGA 2015Para o profesorado de Tecnoloxía:

Xa están en marcha as XIV Xornadas de Tecnoloxía de Galicia organizadas por APETEGA, que terán lugar os días 5 e 6 de xuño no IES de Brión (Brión – A Coruña)

Inclúe visitas didácticas a Finsa e ao Complexo medioambiental do Barbanza, conferencias, comunicacións e obradoiros prácticos.

O prazo de inscrición xa está aberto, e finaliza o vindeiro 1 de xuño.

Máis información:

 

Actualización 10/06/2015

Aquí podedes descargar as prácticas utilizadas no obradoiro de introdución a arduino que dei o sábado pola mañá:

Agardo ter dispoñible proximamente unha sección de control e robótica na sección de contidos, na que incluirei máis prácticas e propostas de proxectos con arduino e Lego.

Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on Google+Email this to someone